Decennialang bleef de bas in de populaire muziek ergens achterin verborgen, als fundament waarop een lied werd gebouwd, maar zelden als hoofdrolspeler. Slechts een handvol muzikanten liet het instrument met een eigen stem spreken. Een van de mooiste voorbeelden van de eenentwintigste eeuw is Thundercat. Zijn muziek klinkt alsof jazz, funk, soul en kosmische pop elkaar in één kamer ontmoetten en besloten daar urenlang niet meer weg te gaan.
In werkelijkheid heet hij Stephen Lee Bruner en hij komt uit Los Angeles. Hij groeide op tussen muzikanten, met een vader die drumde voor Diana Ross. Als jonge instrumentalist werd hij al gewaardeerd om zijn buitengewone techniek op de zessnarige bas. Voor hij eigen platen maakte, speelde hij in de metalband Suicidal Tendencies, wat veel zegt over de breedte van zijn muzikale horizon. Die metalperiode is geen toevallige voetnoot. In zijn behandeling van het instrument zit nog altijd iets van de energie van gitaarsolo's en progressief spel.
De samenwerking met Flying Lotus bracht hem grotere bekendheid. Rond de producer had zich een hele omgeving gevormd van artiesten die elektronica, jazz en hiphop met elkaar verbonden. Daar ontwikkelde Thundercat zijn kenmerkende stijl en veranderde hij de bas van een ritmisch skelet in een melodisch instrument dat een lied bijna als een stem kan dragen.
Gewichtloos met diepe wortels
Albums als Drunk en It Is What It Is laten dit prachtig horen. De bas cirkelt voortdurend rond de melodie, duikt op onverwachte plaatsen op, loopt soms vooruit op het ritme en rekt het soms uit. De muziek lijkt te zweven. Er is groove, maar die drukt niet zwaar, alsof de hele groep in gedeeltelijke gewichtloosheid speelt.
Die kosmische lichtheid heeft heel concrete wortels. Thundercat put royaal uit funk en soul uit de jaren zeventig, met echo's van George Duke en Herbie Hancock. Alles gaat door een hedendaagse gevoeligheid uit Los Angeles, waar jazz hiphop, elektronica en internetcultuur ontmoet.
Zijn bijdrage aan To Pimp a Butterfly van Kendrick Lamar was een ander wezenlijk moment. In nummers als Wesley's Theory en These Walls hielp zijn bas een van de meest ambitieuze projecten uit de hedendaagse hiphop opbouwen en liet hij de kracht horen van een instrument dat lang naar de achtergrond was verwezen.
Serieuze muziek, volslagen absurditeit
Thundercats vermogen om schijnbare tegenpolen te combineren is fascinerend. Hij bezit enorme kennis en techniek en beweegt zich vrij door jazz en complexe harmonieën. Tegelijk kunnen zijn liedjes ontwapenend licht en volkomen absurd zijn.
De teksten verwijzen naar anime, videogames, eenzame avonden met een kat en zijn eigen fouten. Muzikale verfijning staat er naast alledaagse humor, zodat het werk nooit pompeus wordt. De ingewikkeldste baslijn kan plotseling plaatsmaken voor een grap of een zelfspottende opmerking.
Precies daardoor blijft de muziek menselijk. Terwijl veel virtuozen techniek als doel op zich behandelen, onthoudt Thundercat dat muziek tegelijk zeer ernstig en volkomen onernstig kan zijn, over eenzaamheid, vriendschap en verlies kan vertellen en ondertussen naar de luisteraar kan knipogen.
De kosmische groove van Los Angeles
De context van Los Angeles in de afgelopen twee decennia is onmisbaar. Daar begonnen artiesten jazzimprovisatie te verbinden met hiphop en elektronische klank. In clubs en kleine studio's ontstond muziek die niet in één eenvoudige categorie paste.
Thundercat is een van de belangrijkste stemmen uit die omgeving. Zijn albums voelen als nachtelijke sessies waarin muzikanten zich volledige vrijheid gunnen. Liedstructuren raken losser, overgangen komen onaangekondigd en melodieën veranderen plots van richting. Toch valt het geheel nooit uiteen in willekeurige brokstukken, omdat de kenmerkende pulserende bas alles bijeenhoudt.
Die openheid vangt de geest van de hedendaagse alternatieve scene, experimenteel maar diep geworteld in de tradities van Zwart-Amerikaanse muziek.
Een bas die met een eigen stem spreekt
Het instrument blijft zijn grootste kracht. In Thundercats handen verlaat de zessnarige bas de ritmesectie en wordt hij een verteller, die de melodie leidt, de zang beantwoordt of een tere bodem legt waarop een lied kan ademen.
Daarin schuilt de ware kosmische kwaliteit. Het gaat niet om futuristische effecten, maar om ruimte, om de indruk dat klanken vrij zweven zonder aan één genre of traditie vast te zitten.
Thundercat laat zien dat er in populaire muziek nog plaats is voor moed, humor en instrumentale virtuositeit. De bas kan uit de schaduw stappen en het hele verhaal dragen.
Reacties
0