Oude stemmen, een zachte puls, melodieën met licht versleten randen. De muziek van Pejzaż heeft iets van een woning waar de ramen de hele middag hebben opengestaan. De zon is er al vertrokken, maar als je de vensterbank aanraakt, voel je haar nog onder je vingers. Zo denk ik aan Ostatni Dzień Lata. En zo zou ik deze zomer, nu hij afloopt, willen onthouden.
Pejzaż is Bartosz Kruczyński. Zijn album Ostatni Dzień Lata verscheen in 2018 bij The Very Polish Cut Outs. Het titelnummer duurt negen minuten en tweeëntwintig seconden. Ruim genoeg om niet meer op de klok te kijken. Heel weinig om afscheid te nemen van iets dat je nog wilt vasthouden.
Kruczyński bouwt deze muziek op uit fragmenten van oudere opnamen. In het titelnummer komen onder meer Jedno rozstanie van Liliana Urbańska en Parę pytań van Andrzej Dąbrowski samen. Alleen al de titels, Eén afscheid en Een paar vragen, vormen een vertrouwde volgorde. Er gebeurt iets. Daarna proberen we lange tijd te begrijpen wat. De stemmen komen uit een andere tijd, maar hun vragen vinden moeiteloos ons huidige adres. Herkomst van de samples.
In die collagevorm herken ik de manier waarop ik me dingen herinner. Van een hele maand blijft soms alleen de intonatie van één zin over. Van een lang gesprek een detail dat toen onbelangrijk leek. Alles eromheen vervaagt, maar dat fragment behoudt koppig zijn kleur. Je kunt het bijna helemaal terughalen. Zelfs de temperatuur van de lucht.
Vandaag is het 22 september. Ik probeer mijn zomer bijeen te brengen en telkens glipt er iets uit mijn handen. Het goede vermengt zich met het moeilijke. Soms lagen er maar een paar uur tussen. Het is lastig zo’n zomer één cijfer te geven. Bovendien heb ik steeds minder zin om van mijn leven een plek te maken waar ik voortdurend een examen moet halen.
Ik ben dankbaar voor het goede. Voor nabijheid waarbij ik rustiger kon ademhalen. Voor het lachen dat onverwacht kwam. Voor iemands aanwezigheid en voor de teruggekeerde zin om ergens naar uit te kijken. Voor muziek die ik meteen naar iemand wilde sturen. Die impuls raakt me nog steeds. Een paar minuten geluid blijken te mooi om alleen voor jezelf te houden.
Ik ben ook dankbaar voor de slechte dingen, al blijf ik veel langer bij die zin stilstaan. Er zijn nog steeds dingen die ik niet begrijp. Dingen die ik niet kan vergeven en waar ik niet overheen kom. Ze keren op de ongeschiktste momenten terug en kunnen de hele kamer vullen. Ik kan er nog niet met een rustige stem over vertellen. Over sommige wil ik helemaal niet vertellen.
Dankbaarheid verschijnt ergens daarnaast. In het feit dat ik mijn grenzen begin te herkennen voordat mijn krachten opraken. In meer aandacht voor de mensen bij wie ik niet elke zin hoef voor te bereiden. In de moed om een vraag soms te laten staan zonder alweer naar een antwoord te zoeken. Alles leert me iets. Voor een deel van die kennis heb ik meer betaald dan ik wilde.
Er zijn lessen waarna je lang in een leeg klaslokaal blijft zitten. De bel is al gegaan. Buiten praat iemand, ergens rijdt een bus weg, een gewone middag gaat verder. En jij blijft naar dezelfde plek staren. Pas na een tijdje merk je dat je honger hebt. Dat het fris is geworden. Dat je graag een vertrouwde stem zou horen.
Dan helpt muziek als die van Pejzaż me. Het ritme geeft mijn gedachten iets te doen en de terugkerende fragmenten laten me even bij iets vertrouwds blijven. Alleen al het gebaar om uit oude opnamen iets te kiezen dat nog kan klinken, raakt me telkens weer. Een stem vindt een plek tussen andere klanken. Ze behoudt haar leeftijd, haar kleur en haar trilling. In die nieuwe omgeving beginnen we er iets anders in te horen.
Ik zou even zorgvuldig met mijn eigen geheugen willen omgaan. De goede momenten bewaren, samen met wat ik toen echt voelde. Latere pijn neemt zo gemakkelijk alles over, schrijft zichzelf in elke foto, neemt plaats aan elke tafel. Maar dat lachen is er geweest. Die opluchting ook. Er waren dagen waarop ik echt wilde dat de avond wat later kwam.
Die houd ik. Zonder de afloop te herschrijven of beloften toe te voegen. Ik wil me herinneren dat ik blij kon zijn. Dat ik dat nog steeds kan. Ook als even later iets terugkomt waar ik nog altijd niet mee om weet te gaan.
Ostatni Dzień Lata brengt voor mij die gevoelens samen in één opname. Warmte en gewicht. Het verlangen om te blijven en het besef dat de tijd verstrijkt. Vandaag laat ik het alle negen minuten en tweeëntwintig seconden duren. Er is nog zoveel waarvoor ik geen woorden heb.
Straks moet het raam dicht. Even laat ik mijn hand op de vensterbank rusten.
Reacties
0