Na Road to Rouen zou het het makkelijkst zijn geweest om nog dieper te gaan. Supergrass had de melancholie, de ruimte en zijn geduldigere manier van schrijven verder kunnen ontwikkelen. In plaats daarvan deed de band iets wat veel voorspelbaarder en tegelijk riskant was. De versterkers gingen weer open en de groep probeerde de fysieke kracht van zijn oude spel terug te vinden.
Ik weet niet zeker of dat de beste beslissing was. Juist daarom blijft Diamond Hoo Ha een interessant slot van dit verhaal.
Terug naar het lawaai, maar zonder de onschuld
Het album uit 2008 werd gemaakt met producer Nick Launay, bekend om zijn werk met krachtig en direct geluid. Een belangrijk deel van de opnamen vond plaats in de Hansa Studios in Berlijn. Die plek alleen al droeg genoeg rockgeschiedenis voor meerdere bands.
Supergrass wilde vooral weer fysiek klinken. De drums van Danny Goffey moesten harder slaan dan de laatste tijd. De bas en zang van Mick Quinn moesten van onderaf druk zetten. De gitaar van Gaz Coombes moest zijn vuil en gewicht terugkrijgen.
Na de stilste plaat uit hun loopbaan ontstond behoefte aan beweging. Er was alleen één klein probleem. Geplande beweging klinkt niet hetzelfde als spontane beweging.
Diamond Hoo Ha Man en het rockkostuum
Diamond Hoo Ha Man kondigt de nieuwe richting zonder enige subtiliteit aan. De riff is breed, de zang schuurt tegen een glamrockmaniertje aan. Alles klinkt alsof de band het podium onmiddellijk wil terugveroveren. Dat werkt, maar soms is het iets te bewust van zijn eigen doeltreffendheid.
Bad Blood overtuigt mij veel meer. Het nummer is nerveus, compact en vrij van grote ceremonie. De drums duwen de muziek weer vooruit in plaats van haar alleen te bedienen. Op zulke momenten hoor je de oude chemie zonder bijzondere inspanning.
Ook Rebel in You houdt zich vooral dankzij de melodie overeind. Supergrass is dat talent nooit echt kwijtgeraakt. Gaz Coombes kon nog altijd een refrein vinden dat onmiddellijk in je hoofd ging zitten. Toch had niet elk goed refrein het volledige rockkostuum nodig.
Hier begint mijn grootste bezwaar tegen het album. Op I Should Coco kwam de luidheid voort uit leeftijd. Op In It for the Money vloeide ze uit een enorm zelfvertrouwen. Op Diamond Hoo Ha voelt ze soms als een bewust gekozen programma.
Het verschil is klein, maar heel goed hoorbaar. Natuurlijke energie krijg je niet terug door alleen een versterker in te stellen. Je kunt de buitenkant ervan wel opvallend geloofwaardig nabouwen.
Wanneer je eigen taal comfortabel wordt
Het album is niet slecht, en het zou jammer zijn om dat te beweren. Het bevat een paar werkelijk goede liedjes en sterke momenten van samenspel. Het herinnert er ook aan hoe goed de ritmesectie van Quinn en Goffey was. Het probleem begint wanneer de rockpose de muziek voorbijloopt.
Whiskey & Green Tea is als idee interessanter. Ook de andere diepere nummers laten geen blijvend spoor achter. Supergrass weet inmiddels precies hoe Supergrass hoort te klinken. Die kennis wordt zowel een hulpmiddel als een last.
Dat is overigens een heel menselijke fase in iedere lange creatieve relatie. Eerst ontdek je bij toeval je eigen taal. Later leer je haar vloeiend spreken. Uiteindelijk kun je merken dat iedere zin bekend klinkt.
Diamond Hoo Ha bereikte de negentiende plaats in de Britse albumlijst. Dat resultaat was zwakker dan bij de meeste eerdere uitgaven. Ik zie hier echter geen verhaal van een plotselinge artistieke ineenstorting. Mij interesseert het langzame opraken van een gedeelde nieuwsgierigheid meer.
De gereedschappen werkten nog altijd en de muzikanten kenden ze door en door. Het werd alleen steeds moeilijker om een nieuwe reden te vinden om ze te gebruiken.
Release the Drones en het moment van uitputting
Na deze plaat begonnen ze aan nieuw materiaal. Het project droeg de werktitel Release the Drones. De sessies brachten echter niet langer de vroegere voldoening. Coombes herinnerde zich later een periode waarin bezoeken aan de studio moeilijk werden.
In 2010 kondigde Supergrass aan te stoppen. Daarvoor waren geen spectaculaire oorlog of openbare beschuldigingen nodig. De breuk had een minder opvallende, maar misschien belangrijkere oorzaak. Samenwerken gaf hun niet langer genoeg reden om door te gaan.
Juist daarom interesseert Diamond Hoo Ha mij vandaag meer. Het klinkt niet als een groots afscheid dat ruim van tevoren is geschreven. Het klinkt als een band die een chemische reactie van vijftien jaar eerder probeert terug te krijgen.
Soms lukt het werkelijk om die reactie opnieuw op gang te brengen. Op andere momenten blijft alleen een heel goede beschrijving van de oude impuls over. Het verschil tussen die twee toestanden bepaalt vrijwel het hele album.
Ze hoefden niet voortdurend briljant te zijn
Supergrass keerde in 2019 terug op het podium, dus het einde was niet definitief. Dat past eigenlijk bij hun hele verhaal. Grote verklaringen waren nooit hun interessantste uitdrukkingsmiddel. Melodieën, riffs en samen spelen lagen hun veel beter.
Ik wil deze reeks ook niet afsluiten met een uitspraak over genialiteit. Zo'n samenvatting zou makkelijk zijn, maar volkomen overbodig. Supergrass was niet altijd briljant, en dat is maar goed ook. De band kon geweldig zijn, soms onevenwichtig, soms te zeker van zijn eigen reflexen.
Gedurende het grootste deel van zijn loopbaan bleef het echter een uitzonderlijk muzikale band. Supergrass kon refreinen schrijven zonder zich voor de eigen aanstekelijkheid te schamen. De band kon ook zijn geluid veranderen zonder zijn karakter volledig kwijt te raken. Wanneer hij de richting verloor, bleef er meestal toch een goed liedje over.
Diamond Hoo Ha is niet het verborgen meesterwerk van Supergrass. Het hoeft niet te worden gerehabiliteerd alleen omdat het de discografie afsluit. Het is interessanter als verslag van een band die zijn oude vonk zoekt. Soms vindt hij vuur, soms alleen de geur van rook.
Dat is voor mij veel waardevoller dan een mooie legende. Supergrass gaf zichzelf het recht om onevenwichtig te zijn. Daardoor hebben de beste momenten geen extra glazuur nodig.
Na meer dan tien jaar spelen werd de band niet zijn eigen monument. Hij bleef een band die je nog altijd af en toe wilt opzetten. Niet omdat alles foutloos werd gedaan. Omdat je, wanneer hij werkelijk raak schoot, onmiddellijk wist waarom.
Reacties
0