Begin jaren negentig leek de geschiedenis van shoegaze voorbij. Een scene die kort daarvoor nog bruiste van nieuwe ideeën begon uiteen te vallen. In Groot-Brittannië kwam britpop op als iets directers, luiders en theatralers. In vergelijking daarmee leek shoegaze te wazig, te introspectief en te stil.
Binnen enkele jaren verdwenen de meeste bands of sloegen ze een andere richting in. Ride schoof op naar conventionelere rock. Lush begon eenvoudigere, meer popgerichte nummers te schrijven. Slowdive nam Pygmalion op, een album waarop de gitaarmuur vrijwel volledig was verdwenen en dat voor velen tegelijk als epiloog en afscheid van het tijdperk voelde.
Tegen het einde van het decennium leek shoegaze gedoemd een korte voetnoot in de geschiedenis van alternatieve muziek te blijven.
Maar sommige echo's verdwijnen niet.
De taal keert terug
Aan het begin van de eenentwintigste eeuw begon de muziek terug te keren, vaak op plekken waar niemand haar verwachtte. Nieuwe bands grepen naar wazige gitaren, galm en zwevende melodieën, niet om de oude scene na te bouwen, maar omdat de taal van shoegaze verrassend taai bleek.
Soms heet het een tweede golf, soms nugaze, een wat grappige maar rake term. De nieuwe bands kopieerden de esthetiek van de jaren negentig niet één op één. Ze ontwikkelden die in verschillende richtingen. Shoegaze begon door te sijpelen in dreampop, indierock, postrock en zelfs meer elektronische klanken.
Tamaryn werd met deze nieuwe golf geassocieerd en combineerde de vertrouwde gitaarmist met een koudere, synthetischere sfeer. In haar opnamen is de echo van shoegaze geen reconstructie van de oude scene, maar een verre herinnering die door een filter is gehaald.
Tal van andere voorbeelden laten zien dat een nieuwe generatie iets tijdloos in die esthetiek ontdekte. Het gaat niet alleen om een gitaareffect of een specifieke productiemethode, maar om een manier om klank te beleven.
Eerder een omgeving dan een gebeurtenis
Bij shoegaze ging het altijd meer om ruimte dan om gebeurtenis. Het vertelde geen verhalen zoals rock en bouwde geen spektakel zoals pop. Het schiep een omgeving waarin de luisteraar zich even kon onderdompelen.
Daarom overleefde de taal van deze muziek ook nadat de scene was verdwenen.
De sporen ervan zijn nu te vinden in melancholische indie, etherische vormen van dreampop en de gitaarlandschappen van postrock. Soms slechts als zachte galm op de achtergrond, soms in volle gedaante.
Shoegaze is geen scene meer in de strikte zin van het woord. Er is niet één stad, één moment of één generatie die kan zeggen: dit is onze muziek.
Toch blijft de echo rondzingen.
Misschien omdat shoegaze vanaf het begin meer was dan een genre. Het was een manier van luisteren. De aanvaarding dat muziek niet altijd rechtstreeks ergens naartoe hoeft te leiden. Soms is het genoeg dat klank in de lucht blijft hangen, de contouren vervaagt en iemand even in die klank laat verdwijnen.
En misschien is dat precies waarom die echo niet verdween.
Reacties
0