De gitaar in Reflections After Jane speelt niet zozeer als dat ze tegen een ruit terugkaatst. Een paar zachte akkoorden keren wat later uit de galm terug, alsof de muziek zelf niet zeker weet of ze nu plaatsvindt of zich haar eigen verleden herinnert.
Het nummer verscheen oorspronkelijk op een single in 1999 en kwam later terecht op Suburban Light, een verzameling van de eerste opnamen van The Clientele. De band bestond toen uit Alasdair MacLean (zang, gitaar), James Hornsey (bas) en Mark Keen (drums). Ze namen eenvoudig op, met bescheiden apparatuur, zonder een productieteam dat hun geluid voor hen ontwierp.
De onvolmaaktheid werd hun belangrijkste instrument.
Muziek van achter de ruit
In Reflections After Jane brengt de percussie het nummer niet naar een doel. Ze loopt er eerder naast en markeert voorzichtig de opeenvolgende stappen. De bas beweegt zacht onder het oppervlak, terwijl MacLeans gitaar oplost in een galm die de klanken hun scherpe contouren ontneemt.
MacLean gaf zelf jaren later toe dat het vroege gebruik van galm deels voortkwam uit onzekerheid over zijn eigen stem. Het effect dat iets moest verbergen, creëerde echter de hele esthetiek van The Clientele. De zang werd niet verstopt. Hij werd dieper de opname in geschoven, naar een plek waar een stem op een herinnering begint te lijken.
Je hoort hier Galaxie 500, de zachtheid van Felt en de psychedelica van de jaren zestig, maar zonder het opscheppen met platen van een verzamelaar. The Clientele reconstrueren het verleden niet. Ze gebruiken de kleuren ervan om te vertellen over een moment dat al tijdens zijn bestaan begint te verdwijnen.
De melodie ontwikkelt zich zonder druk. Er is geen groot refrein, geen plotselinge toename van het volume en geen moment dat is gemaakt om de luisteraar meteen vast te houden. Wel zijn er regen, ochtendlicht, mensen die een brug oversteken en Jane, die meer als spoor bestaat dan als hoofdpersonage.
Dit nummer beschrijft eenzaamheid niet. Het laat er een plek voor vrij.
Licht in de etalage
Acht jaar later namen The Clientele in Nashville het album God Save the Clientele op met Mark Nevers, een producer die verbonden is met Lambchop. Het geluid werd helderder, ruimtelijker en minder afhankelijk van de mist van de galm. Mel Draisey kwam bij de band en speelde viool en toetsen.
In Bookshop Casanova trekt de gitaar zich niet meer terug voor de luisteraar. Ze herhaalt een kort, beslist motief, terwijl de drums een ritme neerzetten dat het lichaam echt in beweging wil brengen. Draiseys strijkers dienen hier niet om gewicht toe te voegen. Ze verschijnen licht en veerkrachtig en benadrukken de flirt die in de melodie zit.
Het zijn nog steeds The Clientele, alleen vervult de galm niet langer de rol van een gordijn.
In plaats van de melancholie van Galaxie 500 zitten we hier dichter bij de minder voor de hand liggende hoeken van platen van Love en The Zombies, waar elegantie psychedelische onrust nooit uitsloot. Het nummer heeft een bijna dansbare puls, maar onder zijn helderheid blijft het kenmerkende vermoeden van de band dat de nacht zo voorbij zal zijn.
De Casanova uit de titel verovert dus niet de stad. Hij probeert alleen, gedurende drie minuten en een paar tientallen seconden, in zijn eigen charme te geloven. De boekhandel is een geschikte plek voor zo’n versierder. Zelfs zijn zelfvertrouwen ziet eruit alsof hij het eerst ergens heeft gelezen.
Twee strategieën van eenzaamheid
Reflections After Jane en Bookshop Casanova worden gescheiden door acht jaar, een andere studio en een volkomen andere manier om de instrumenten te plaatsen. Het eerste nummer sluit iemand op in een zachte akoestische mist. Het tweede voert hem een verlichte straat op en reikt een ritme aan waarop je ten minste kunt doen alsof alles eenvoudiger is.
Toch zijn het geen tegengestelde gezichten van de band.
In beide nummers werkt dezelfde emotie: het verlangen naar contact, verbonden met het vermoeden dat elke nabijheid tijdelijk kan blijken. In het eerste beschermt iemand zich daartegen in een herinnering. In het tweede probeert hij te dansen voordat het licht uitgaat.
Het mooiste aan The Clientele is juist dat een verandering van arrangement de melancholie niet wegneemt. Ze kan die alleen anders belichten.
Reflections After Jane is een ruit bedekt met regen. Bookshop Casanova is een etalage waarin we even onze eigen weerspiegeling zien tussen boeken, straatlichten en het gezicht van iemand op wie we zouden willen afstappen.
Eerst laat de mist ons schuilen. Daarna leert ze dansen.
Open deze tekst in de Tony Muzyki-app. Kies een taal en ontdek meer artikelen.
Reacties
0